شيوه نامه تصحيح املاي فارسي دوره هاي ابتدايي و راهنمايي
|
براي ايجاد هماهنگي بيش تر در نحوه نمره دهي درس املا ونیزبرای اطلاع دانش آموزان واولیای آن ها ونیزدانشجویان تربیت معلم و آموزشیاران نهضت سوادآموزی شیوه نامه تصحیح املای فارسی آورده شده است .
ب - موارد دو املايي
|
عناوين دو املايي |
مصوبه |
گونه ديگر |
دو املايي |
|
الف : اتصال و انفصال |
|
اتصال و انفصال « است » اند . |
معلم است ، معلم اند |
« معلمست ، معلمند » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال پيشوند « به » |
« به نام » ، « به خصوص » |
« بنام » ، « بخصوص » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « بي » |
« بي علاقه » |
« بيعلاقه » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « تر، ترين » |
« بزرگ تر » |
« بزرگتر» |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « چه » |
« چه قدر » |
« چقدر » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « كلمات تركيبي » |
« فرهنگ سرا » |
« فرهنگسرا » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « كه » |
« چنان كه» |
« چنانكه » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « ها » |
« كتاب ها » |
« كتابها » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « هم » |
« هم كلاس » |
« همكلاس » |
هردو صحيح است |
|
اتصال و انفصال « به » ، مي |
« به خانه مي رود » |
« بخانه ميرود » |
هردو صحيح است |
|
ب : اتصال و انفصال
تغيير واج |
خانه ي علي
املاي فارسي ، دانايي |
خانه علي
املاء فارسي ، دانائي |
هردو صحيح است
هردو صحيح است |
|
پ : حذف و اضافه
« رعايت نشانه گذاري » |
« داناست ، نيكوست » و ...
« داود ، جست و جو و ... »
گفت : مي آيم و ... |
« دانا است ، نيكو است » و ...
« داوود ، جستجو و ... »
گفت : « مي آيم و .... » |
هردو صحيح است
هردو صحيح است
هردو صحيح است |
چند تذكر :
1- هر مورد غلط در كل املا هر كلمه ، تنها يك بار گرفته مي شود ، مثلا اگر صبر را سه بار سبر بنويسد يك با رغلط گرفته مي شود .
2- موارد دو املايي عمدتا كلماتي است كه در كتاب هاي درسي - و نه كتاب هاي غير درسي - به دو شكل ديده مي شوند و قرار است همه آن ها در آينده ، شيوه املايي واحدي داشته باشند ؛ بنابراين ، كاربرد بخش دو املايي دائمي نيست .
3- در موارد كم يا زياد گذاشتن نقطه و دندانه در كل املا دو بار محاسبه خواهد شد .
4- درباره تشديد و سركج در كل املا تنها دوبار محاسبه خواهد شد .
01 در دواملايي اصل بر شكل مصوبه است اما اگر گونه اي ديگر نوشته شود ، غلط نيست ، معلم بايد بر اصل مصوب تاكيد و تكيه كند .
الف : يك غلطي ها و نيم غلطي ها
|
عناوين غلط هاي املايي |
نيم غلطي |
يك غلطي |
ملاحظات |
|
الف : انتخاب نا به جا
انتخاب نا به جاي كلمه
انتخاب بيش از يك شكل كلمه
از قلم انداختن يك كلمه
آوردن جانشين براي يك كلمه
تغيير دادن كلمه |
|
*
*
*
*
* |
« سبر » به جاي « صبر»و « گل و خوار » به جاي « گل و خار»
« سبر» و « صبر »با هم
كلمه اي كه اهميت و بار املايي دارد
كلمه اي كه اهميت و بار املايي دارد
« غذا » به « قضا » تغيير يابد . |
|
ب : حرف نادرست
شكل نادرست حرف
حرف اضافي يا حذف حرف
دندانه اضافي يا حذف دندانه
نقطه اضافي ، كم يا نابه جا
سركج اضافي يا حذف سركج
كرسي نادرست همزه
حرف كشيده نادرست
ياي ميانجي اضافي يا حذف آن
تغيير دادن حرف ( به تبع واج )
تغييرندادن حرف ( به تبعيت از عربي )
تغيير دادن شكل حرف
شكسته نوشتن حرف |
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
* |
|
« با ـغ » به جاي « باغ »
« بيانداخت » به جاي « بينداخت » ، « علاقمند » به جاي « علاقه مند »
« بسبي » به جاي « بسي » ، « صبحانه »به جاي « صبحانه »
« باوره » به جاي « باور » ، « جنان » به جاي « چنان » ، « تفت « به جاي « نفت »
« عسگر » به جاي « عسكر » ، « جنكاور » به جاي « جنگاور » :
« مأثر » به جاي « مؤثر »
« سخن » به جاي « سخن »
« خانه دار» به جاي « خانه دار ن ، « خانه احمد » به جاي « خانه ي احمد »
« پمبه » به جاي « پنبه » و ...
« اسمعيل » به جاي « اسماعيل » و ...
« شست » به معني 60 به جاي « شصت » و ...
« براي » به جاي « براي » و ... |
|
پ : نشانه نادرست
نشانه اضافي ؛ كم يا نابه جا |
* |
|
« گلآب » به جاي « گلاب » ، « مي ايد » به جاي « مي آيد » و « متكا » به جاي « متكّا» و ... |
|
ت : انفصال نادرست
انفصال « به « از فعل
انفصا « كلمات تركيبي »
( منظور كلماتي است كه در هيچ يك از كتاب هاي درسي موجود به شكل جدا ديده نشده اند ) |
*
* |
|
به رفت » به جاي « برفت » و ...
« به داشت » به جاي « بهداشت » و ... |
|
ث : كلمه نادرست ( فاقد ارزش املايي )
كلمه اضافي
كلمه محذوف
جانشين كردن كلمه ديگر
تغيير دادن كلمه
تكرار كردن كلمه
( اگر كلمه مكرر صحيح باشد ، بار اول غلط محسوب نمي شود ولي براي بار دوم و بيش تر در كل املا يك غلط محسوب مي شود ) |
*
*
*
*
* |
|
اضافه شدن مثلا « مداد » به متن املا و ...
حذف شدن مثلا « مداد » از متن املا و ...
مثلا « خويش » به جاي « خود » و ...
مثلا « پارسال » به جاي « پارسا » و برعكس ( غلط سمعي )
« دوست » و « دوست » با هم
| |
تصحیح انشا
گرچه معیارهای ارزشیابی در همه ی انواع انشا نمی تواند یکسان باشد، چنان که در یک انشای وصفی، زیبایی و لطافت واژه ها و شیوایی و ملاحت جمله ها بیش تر مورد توجه است و در یک انشای اجتماعی، قدرت استدلال و تفکر، ولی به طور کلی هرگونه انشایی را می توان باتوجه به معیارهای زیر ارزشیابی کرد و نمره داد:
قواعد و نکات دستوری 3 نمره
سادگی و روانی و رسایی و روشنی جمله ها و تنوع واژه ها و ساختمان جمله 3 نمره
میزان توفیق در بیان اندیشه و احساس 5 نمره
نظم و ترتیب و تسلسل و ارتباط مطالب (طرح) 2 نمره
میزان تازگی و اصالت طرح کلی اندیشه و احساس یا نحوه ی استدلال 5 نمره
پاکیزگی ورقه، خوانایی خط، رعایت قواعد نشانه گذاری و پاراگراف بندی و حاشیه گذاری2 نمره
حاصل جمع بخش بر دو شده وبا ۱۰ نمره ی آزمون جمع می شود